Ta khẽ hắng giọng một cái, rồi bắt đầu trôi chảy đọc thuộc lòng bài văn từ đầu đến cuối cho mọi người cùng nghe.

Tỷ tỷ trước tiên chỉ rõ việc vận chuyển tào lương bị gián đoạn không hoàn toàn là do lũ lụt hay băng giá, mà tệ nạn tích tụ thực chất lại nằm ở các cửa ải và đám quan lại tham nhũng.

Một thạch gạo từ Giang Nam chuyển đi, dọc đường bị bóc lột hết tầng này đến lớp khác, đến khi cập bến kinh thành thì mức hao phí đã đội lên gấp mấy lần.Tỷ ấy chủ trương phân đoạn lập kho, vận chuyển tiếp sức, bãi bỏ các trạm gác dư thừa, sau đó lệnh cho tào quân khai hoang đồn điền, lấy tào vận nuôi tào vận.

Bài văn không chỉ vạch trần đám quan lại tham nhũng, mà còn vạch ra phương án giải quyết rõ ràng cho từng bước.

Giang Hoài, Tề Lỗ và Trực Lệ đều thiết lập kho trung chuyển, thuyền bè không cần phải di chuyển toàn tuyến;

Số lượng lương thực ở từng chặng khi giao nhận phải được kiểm kê tại chỗ, ai tiếp quản, hao hụt bao nhiêu đều phải ghi chép rõ ràng vào sổ sách;

Mùa đông đường thủy khó đi, liền chia lương thực tích trữ trước ở phương Bắc, không đợi đến lúc sông ngòi đóng băng mới lâm thời cầu cứu...

Tỷ tỷ còn tính toán chi tiết từng tầng thuế phí đã biến giá trị của một thạch gạo đội lên thành ba thạch như thế nào, để ngay cả những người không am hiểu chuyện sông nước cũng có thể nhìn ra tiền mồ hôi nước mắt của bách tính rốt cuộc đã chảy về đâu.

Trong tửu lâu dần trở nên yên tĩnh, ngay cả tiểu nhị chạy bàn cũng dừng bước lắng nghe.

Chữ cuối cùng vừa dứt, qua một lúc lâu mới có người vỗ tay tán thưởng.

"Bài văn hay tuyệt!"

"Không hề hời hợt bề ngoài, mà thực sự đã tìm đúng gốc rễ của căn bệnh."

"Quả không hổ danh là Thanh Ngôn Khách tiên sinh!"

"Ai có thể ngờ được, một bài văn xuất sắc như vậy lại xuất phát từ tay một nữ tử?"

Tiếng khen ngợi vang lên hết đợt này đến đợt khác. Lục Hoài Cẩn lại chằm chằm nhìn tỷ tỷ, trầm giọng nói: "Ta nhớ nàng am hiểu nhất là chữ trâm hoa tiểu khải."

Lục Hoài Bình lập tức bắt lấy câu này.

"Thì ra là thế!"

"Bài văn thực chất là do Hạ đại nhân viết đúng không?"

"Vì muốn vớt vát thể diện cho nữ nhi, Hạ đại nhân mới đem thân phận Thanh Ngôn Khách tặng cho nàng ta."

Không ít người lại cảm thấy suy đoán này hợp lý hơn.

"Bút lực và tầm nhìn cỡ này, quả thực nên xuất phát từ trọng thần triều đình."

Lục Hoài Cẩn thở dài khuyên nhủ tỷ tỷ.

"Cho dù hai phủ không kết thân, nàng cũng không cần phải làm đến bước này."

"Danh tiếng ăn cắp chung quy vẫn là giả."

Tỷ tỷ nhìn hắn lắc đầu.

"Ta vậy mà lại làm bạn với kẻ như ngươi bao nhiêu năm nay."

Tỷ ấy ngồi xuống trước thư án, ta tiến lên trải giấy giúp tỷ ấy.

"Nếu các người đã muốn ta tự chứng minh, vậy xin mời Lục thế tử ra đề."

Yết hầu Lục Hoài Cẩn khẽ động.

"Vừa rồi nàng viết về cái hại của tào vận."

"Bây giờ hãy viết một bài luậ

Cùng một sự việc, một mặt vừa phê phán tệ nạn, một mặt lại phải luận bàn ích lợi, chỉ cần sơ sẩy một chút sẽ tự mâu thuẫn với chính mình.

Tỷ tỷ chỉ suy tư trong chốc lát, liền nâng bút hạ mực, trong nhã gian không còn chút tạp âm nào.

Đề bài Lục Hoài Cẩn đưa ra vốn không hề công bằng.

Nếu hắn bảo tỷ tỷ viết lại về tệ nạn, mọi người sẽ nói tỷ ấy đã chuẩn bị từ trước;

Nay lại ép tỷ ấy đứng ở lập trường trái ngược, nếu tỷ ấy khen ngợi toàn bộ, tức là tự lật đổ bài văn trước đó, còn nếu vẫn chỉ trích, lại có thể bị bắt bẻ là trả lời không đúng trọng tâm.

Thế nhưng, tỷ tỷ lại viết trước về công lao của kênh đào trong việc chuyển lương thực từ Nam ra Bắc, giúp thương nhân giao thương, sau đó mới chỉ rõ chế độ có lợi không đồng nghĩa với việc những kẻ tiếp quản sẽ không bao giờ phạm sai lầm.

Lợi và hại vốn không phải là hai luồng ý kiến trái chiều, chính vì tào vận quan trọng, nên mới càng phải diệt trừ những con mọt đang đục khoét nó.

14.

Lục Hoài Cẩn tận mắt nhìn tỷ tỷ múa bút, huyết sắc trên mặt từng chút một phai nhạt.

Nét chữ trên giấy khoáng đạt mạnh mẽ, hoàn toàn khác biệt với nữ tử khuê các an tĩnh chép sách trong ký ức của hắn.

Hắn thất thanh lẩm bẩm: "Sao có thể... Ta rõ ràng từng xem qua chữ trâm hoa tiểu khải của nàng... Sao nàng có thể là Thanh Ngôn Khách được?"

Chương 7: Đề tài

Bút phong của tỷ tỷ vẫn không ngừng...

"Chữ trâm hoa tiểu khải là viết cho người trong thâm trạch xem."

"Còn chữ của Thanh Ngôn Khách, là viết cho người trong thiên hạ xem."

Lục Hoài Cẩn lùi lại hai bước, đụng đổ chén rượu cũng không hề hay biết.

Trong đám đông vây quanh đã có người đọc to bài văn mới: Tỷ tỷ thừa nhận cái lợi của tào vận trong việc kết nối Nam Bắc, nuôi dưỡng kinh sư, sau đó chỉ ra rằng chỉ có cách tinh giản quan lại dư thừa, chấn chỉnh các cửa ải, mới có thể khiến phần lợi ích này thực sự rơi vào tay bách tính.

"Viết hay lắm!"

"Dẹp bỏ từng tầng trạm gác, mới là trị tận gốc."

"Phân đoạn vận chuyển, tào quân đồn điền, phương pháp này tại sao trước đây không ai nghĩ ra?"

"Vừa rồi ta nghi ngờ Hạ cô nương, quả là ta có mắt không tròng."

"Có kiến thức và bút lực bực này, không phải tiên sinh thì còn có thể là ai?"

Một vị lão thần đã cáo lão hồi hương chắp tay cúi chào tỷ tỷ.

"Lão phu làm quan trong triều ba mươi năm, từng đọc qua hàng trăm bài văn về tào vận."

"Chưa từng có bài nào phân tích thấu đáo như ngày hôm nay."

"Hạ cô nương, vừa rồi là lão phu thất lễ."

Ngày càng có nhiều người hùa theo ông hành lễ.

Tỷ tỷ vừa vặn thu bút ngay lúc này, ánh mắt lướt qua những gương mặt mang theo sự tán thán và hổ thẹn, cuối cùng dừng lại trên người Lục Hoài Cẩn.

"Lục thế tử."

"Bài *Luận về cái lợi của tào vận* này, có lọt được vào mắt của ngài không?"